CAS Bilişsel Değerlendirme Testi

CAS (Cognitive Assessment System) Bilişsel Değerlendirme Sistemi Nedir?

CAS Cognitive Assessment System  Bilişsel Değerlendirme testi, Pass teorisini temel alan 5-17 yaşları arasındaki bireylerin Planlama, Dikkat, Eşzamanlı ve Ardıl Bilişsel işlemlerini değerlendirmek için geliştirilmiş 4 ölçek, 12 alt testten oluşan bir testtir. Uygulama bir ile iki saat arası bir zaman almaktadır.

Bilişsel İşlemler ve PASS Teorisi

PASS Teorisi,  zekayı bilişsel işlemler olarak yeniden kavramsallaştıran bir görüş ortaya koymaktadır. Bu teori insanın bilişsel fonksiyonlarını, bilginin zeminini oluşturan işlemler olarak kabul edilen Planlama, Dikkat, Eşzamanlı ve Ardıl bilişsel işlemlere dayandırmaktadır.

PASS Teorisi, DAS, NAGLIERI ve KIRBY (1994) tarafından günümüz  teorik ve uygulamalı psikoloji alanlarının özetlenmesi ile oluşturulmuştur. DAS ve arkadaşları, PASS Teorisi ile bilişsel görüşlere dayalı olarak zekayı yeniden yorumlamakta ve bunu yaparken de Luria’ nın görüşleriyle bağlantı kurmaktadırlar. Luria, Amerikan, İngiliz ve Kanada psikoloji dergilerinde en çok kaynak gösterilen bilim adamıdır. Das ve arkadaşları, PASS bilişsel işlemlerinin insanın bilişsel fonksiyonlarının temel yapıları olduğunu ileri sürmüşlerdir.

PASS Teorisi’ ne dayanılarak geliştirilmiş olan CAS dört bilişsel işlem alanını ölçmektedir. Bu alanlar ve ölçülen işlevler aşağıda belirtilmiştir.  

1.CAS Planlama Ölçeği:

Bireyin problemlerin çözümlerini belirlediği, seçtiği, uyguladığı ve değerlendirdiği zihinsel bir işlemdir. Bu işlem oldukça karmaşık problemlerin çözümünde kullanılan araçları içermektedir. CAS Planlama ölçeği ile değerlendirilen bilişsel işlemler şu şekilde sıralanmaktadır;

 Stratejilerin oluşturulması

  Sonuçların tahmini

  Dürtü kontrolü

  Faaliyetin organizasyonu

  Yeni karşılaşılmış bir durum karşısında planlı tepkide bulunma

  Kendini değerlendirme

  Strateji kullanma

2.CAS Dikkat Ölçeği:

Bilişsel performansı etkileyen önemli işlemlerden biri de “Dikkat”tir. CAS Dikkat Ölçeği ile değerlendirilen bilişsel işlemler şu şekilde sıralanmaktadır;

 Konsantrasyon

  Temel noktaya odaklanma

  Önemli bilgiye odaklanma

  İlginin dağılmasını engelleme

  Seçici dikkat

  Dikkatin uzun süre devam ettirilmesi

3.CAS Eşzamanlı Bilişsel İşlemler Ölçeği:

CAS Eşzamanlı Bilişsel İşlemler Ölçeği ile değerlendirilen bilişsel işlemler şu şekilde sıralanmaktadır;

 Kelimelerden bir fikire ulaşma

  Parçalardan bir bütün oluşturma

  Aynı anda birden fazla şeyi görme

  Kelimeler arasındaki ilişkileri anlama

  Vurgunun anlaşılması

  Kavramları ve sözel ilişkileri anlama

  Uzamsal bilgi ile işlem yapma

4.CAS Ardıl Bilişsel İşlemler Ölçeği:

CAS Ardıl Bilişsel İşlemler Ölçeği ile değerlendirilen bilişsel işlemler şu şekilde sıralanmaktadır;

  Ardışık bir serideki birbirinden bağımsız seslerin doğru telaffuz edilmesi

  Kelimelerin anlamsız olarak dizilimlerini kavrama

  Ardışık uyaranları anlama

  Seslerin özel dizilimli şekli ile çalışma

  Konuşmanın seri organizasyonu

  Ritmik algı

  Bağımsız birim bilgi tutma kapasitesi

 

CAS’ in Uygulama ve Kullanım Alanları

 

CAS, 5-17 yaş okul çağı çocuklarının bilişsel işlemlerdeki yeterliliğini ve düzeyini belirlemek amacı ile geliştirilmiştir. CAS ayrıca  aşağıdaki durumların değerlendirilmesi amacı ile de kullanılmaktadır.

 

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu  Olan Çocukların Değerlendirilmesi

Öğrenme Güçlüğü Olanların Değerlendirilmesi

Zihinsel Engelli Olanların Değerlendirilmesi

Travmatik Beyin Hasarı Olanların Değerlendirilmesi

 Ciddi Duygusal Bozuklukları Olanların Değerlendirilmesi

Üstün Zekalı Çocukların Değerlendirilmesi

Planlama Problemleri Olanların Belirlenmesi

Başarının Önceden Kestirilmesi

Tüm bu kullanım alanlarının yanı sıra bilişsel performansı yüksek ama bilişsel işlem alanları arasında eşgüdümsüzlük sonucu gerçek öğrenme performansını ortaya koyamayan öğrencilerin gerçek öğrenme performanslarını ortaya koyabilmeleri için müdahale edilmesi gereken bilişsel işlem alanları hakkında güçlü veriler sunmaktadır.

CAS (Cognitive Assessment System) Bilişsel Değerlendirme Testi ya da diğer adı ile zekâ testi, 5-17 yaş aralığındaki bireylere uygulanan planlama, dikkat ölçümü eşzamanlı ve ardıl bilişsel işlemleri yapabilme yeteneklerini ölçen bir testtir. Zekâ testleri özellikle son elli yılda geliştirilmiş ve zekâ ile ilgili önemli bilgilere ulaşılmıştır. PASS teorisine dayalı olan testte esas alan düşünce sistemidir. Teoriye göre insanların bilişsel fonksiyonlarını dikkat, planlama, eşzamanlı ve ardıl bilişsel işlemler oluşturmaktadır. 5-17 yaş aralığında uygulanan test yaklaşık olarak bir saat ile iki saat arası bir zaman almaktadır.

CAS Testi Uygulama Alanları Nelerdir?

– Zekâ Bölümü

– Akademik Sorunlar

– Duygusal ve Travmatik Hasarlar

– Dikkat Sorunları ve Hiperaktivite

– Hem klinik hem de nörolojik olarak değerlendirme yapan CAS testi oldukça geniş bir alanda değerlendirmeleri ile güncel bir ölçüm tekniğidir.

Okul çağındaki çocukların zihinsel gelişimlerini değerlendiren zekâ testi, çocukların zihinsel geriliklerini veya üstün zekâlı olma durumlarını ölçmekte ve teste tabi tutulan bireylerin zekâ tanımını yapmaktadır. Akademik sorunlarda özellikle öğrenme güçlüğünde sorunun altında yatan nedenlerle ilgili güçlü veriler elde edilebilmektedir. Duygusal ve travmatik hasarlarda dürtü kontrolü, problem çözmede sorun veya dikkat eksikliği sıkıntıları yaşanmakta, CAS testi ile elde edilen veriler sayesinde sorunun üstesinden gelme yolları araştırılmaktadır.

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite ise çocuğun tüm hayatını etkileyen ve yaşam kalitesini düşüren bir sıkıntı olarak bireyleri olumsuz etkilemektedir. CAS testi özellikle bu tür sorunlar yaşayan çocukların değerlendirmesi için uygun bir testtir. Dikkat ölçümü yaparken planlama ile eş zamanlı değerlendirme yaparak güçlü veriler sunmaktadır. 1-2 saat içinde tamamlanan testle elde edilen veriler çocuğun geleceğini etkileyecek olan sorunların halledilmesi için önemli ipuçları vererek sürece katkıda bulunmaktadır.